W każdym miejscu kryją się historie: ważne, czasem trudne i przemilczane, czasem dające siłę i integrujące społeczności. Stowarzyszenie Pracownia Etnograficzna dociera do nich, aby wzmacniać zwłaszcza najsłabiej słyszane głosy. Twoje wsparcie pozwoli nam kontynuować tę misję w 2026 roku. Przeczytaj, jak podchodzimy do zbierania opowieści, jakie mamy plany oraz dorzuć się do zrzutki!

„To wszystko zniknęło z mapy i pamięci” – powiedział podczas naszych badań pochodzący z Iłowa pan Z. Wspominał ślady obecności dawnych, ewangelickich mieszkańców swojej położonej na Krajnie wsi. Nasz rozmówca sam pochodził z niemiecko-polskiej rodziny, a jego przodkowie leżeli na miejscowym cmentarzu ewangelickim. Kiedy przyjechałyśmy do Iłowa, tego miejsca pochówku nie było na żadnej mapie. 

Dopiero dzięki panu Z. poznałyśmy historię tego miejsca. Cmentarz, a wraz z nim opowieść o losach ewangelickich mieszkańców, wreszcie znalazły się na mapie – przygotowanej przez nas mapie etnograficznej Iłowa. 

Dlaczego o tym opowiadamy? Ty też możesz wesprzeć poszukiwania historii, które wciąż czekają na przypomnienie. Dołącz do naszej zbiórki. Pomożesz wpisać kolejne nieoczywiste opowieści w tożsamość zbiorową lokalnych wspólnot.

Po zapoznaniu się z naszą mapą Iłowa pani I. powiedziała „Nie myślałam, że w tak szarej popegeerowskiej wsi coś tam jednak tkwi”. Tak właśnie jest. W każdym miejscu coś tkwi. Coś ważnego. Staramy się wydobyć to z ukrycia. Dzięki otwartości naszych rozmówców i wsparciu darczyńców przywracamy zbiorowości cenne wspomnienia.

W Pracowni Etnograficznej naszą metodą działania jest przede wszystkim słuchanie i tworzenie przestrzeni empatycznego spotkania. Wsłuchujemy się w opowieści nieopowiedziane, niedopowiedziane, lub niesłusznie pominięte w dominującej narracji. Nie raz doświadczyliśmy, że w spotkaniach i w słuchaniu w atmosferze zainteresowania i szacunku tkwi olbrzymia wartość. Słuchający poznają nowe punkty widzenia, a opowiadający mają poczucie, że ich doświadczenia są ważne. Wysłuchanie czyjejś historii to pierwszy krok do zbudowania lepszych relacji międzyludzkich.

Wiele lat temu zbieraliśmy opowieści o dzieciństwie i rodzicielstwie w małych wsiach na Podlasiu. Już w terenie było wiele emocji: śmiechu, nostalgii, wzruszenia, ale też żalu czy smutku. Punktem kulminacyjnym projektu był uroczysty finał, gdy mogliśmy podzielić się z lokalną społecznością wynikami naszej pracy. Najbardziej ucieszyło nas wtedy jednak to, co padło mimochodem w rozmowie mieszkańców: „Do mnie to taka miła pani przyszła!”. „Oni tak nas słuchali!”.

Pomóż nam słuchać dalej. Wesprzyj świat, w którym każda historia ma szansę wybrzmieć. Twoje zaangażowanie umożliwi kolejne spotkania wokół wspólnych opowieści. Wpłać darowiznę.

Na co przeznaczymy zgromadzone środki?



Chcemy kontynuować gromadzenie historii różnorodnych społeczności i opowiadać je dalej w 2026 roku. Obecnie pracujemy nad etnograficzną mapą Przesieki. Ta niewielka miejscowość w Karkonoszach kryje mnóstwo opowieści: o poniemieckim dziedzictwie i historii powojennych osadników, o przemianach turystyki i relacjach ludzi ze zmieniającym się krajobrazem, o wielokilometrowych trasach saneczkowych, morsowaniu w wodospadzie, kolekcjach starych pocztówek i innych elementach doświadczeń Przesieczanek i Przesieczan. To także jeden z tych projektów, który wymaga sporego wkładu własnego, do którego możesz się dołożyć. A my już wkrótce podzielimy się rezultatami: mapą, stroną, pocztówkami oraz historiami mieszkanek i mieszkańców! 

Będziemy współpracować z Wydziałem Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego przy opowiadaniu historii mało znanych społeczności Pogórza Karpackiego, czyli Głuchoniemców.

Mamy wreszcie marzenia, nad których realizacją mocno pracujemy. Chcielibyśmy powrócić do społeczności i terenów, w których działaliśmy w poprzednich latach, aby zapewnić, że to, co stworzyliśmy we współpracy ze społecznościami, będzie miało swoją kontynuację. Szukamy możliwości powrotu do Myscowej w Beskidzie Niskim, do wsi z gminy Sępólno Krajeńskie oraz dalszego zgłębiania  mazowieckiej wielokulturowości.

Czy możecie także spodziewać się niespodzianek? Oczywiście! 

A jeśli chcecie zaprosić nas do siebie, dajcie tylko znak (możecie zawsze pisać do nas na adres [email protected]).

Dziękujemy!

Zespół Stowarzyszenia Pracownia Etnograficzna

PS Jeśli wolisz, możesz też przelać darowiznę bezpośrednio na konto:

Stowarzyszenie „Pracownia Etnograficzna” im. Witolda Dynowskiego

ul. Warecka 4/6, 00-040 Warszawa

Santander Bank Polska 28 1090 1883 0000 0001 2066 3021