Na cmentarzach Wileńszczyzny znajdują się setki polskich grobów, które dziś niszczeją, zapadają się i znikają bezpowrotnie. To miejsca, w których spoczywają nasi przodkowie, bohaterowie, zwykli ludzie – część naszej wspólnej historii.

Fundacja „Pochówek i Pamięć” od lat podejmuje konkretne działania, aby te miejsca ocalić. Teraz potrzebne jest wsparcie, by zrobić kolejny krok.

Co chcemy zrobić?

W tym roku planowane są prace renowacyjne i porządkowe na cmentarzach w rejonie Podbrzezia i Korwia na Litwie.

Zakres działań obejmuje m.in.:

• podnoszenie i prostowanie zapadniętych pomników
• wydobywanie elementów nagrobków spod ziemi
• łączenie i stabilizację konstrukcji
• czyszczenie i mycie kamienia
• odnawianie liter i elementów metalowych
• wymianę pasyjek (Męki Pańskiej)
• zabezpieczenie grobów kostką brukową
• uporządkowanie całych kwater i najstarszych miejsc pochówku

Każdy odnowiony grób zostanie:

• poświęcony
• wyposażony w znicz pamięci
• oznaczony trwałą wiązanką

To realne działania – nie symboliczne gesty.

Dlaczego to ważne?

Cmentarz w Podbrzeziu powstał w 1906 roku i przetrwał do dziś, ale z każdym rokiem jego stan się pogarsza.

Czas, warunki atmosferyczne i brak opieki robią swoje.

W wielu miejscach:

• pomniki zapadają się pod ziemię
• inskrypcje znikają
• historia przestaje być czytelna

Jeśli nic nie zrobimy teraz – za kilka lat nie będzie czego ratować.

Konkretne miejsca i historie

W planach na ten rok są m.in.:

• grób Marii Sadowskiej – matki księdza Bronisława, który pełnił posługę w czasie wojny
• miejsca związane z rodziną Longina Sidorowicza, który poległ w obronie Warszawy w 1939 roku
• najstarsze groby na tzw. „Starym” cmentarzu w Podbrzeziu

To nie są anonimowe miejsca. To konkretne historie i ludzie.

Dlaczego potrzebne są środki?

Większość prac wykonują wolontariusze.

Ale są koszty, których nie da się uniknąć:

• transport ciężkich elementów
• materiały do renowacji
• narzędzia i zabezpieczenia
• logistyka wyjazdów na Litwę

Odległość robi swoje – każdy wyjazd to realne wydatki.

Szczegóły zbiórki

• czas trwania: 2–31 maja 2026
• cel: 10 000 zł
• pierwszy wyjazd: połowa kwietnia

Jak możesz pomóc?

Każda wpłata ma znaczenie.

Naprawdę.

Nie chodzi tylko o pieniądze – chodzi o pamięć.

O to, żeby ktoś kiedyś jeszcze mógł przeczytać nazwisko na nagrobku.

Żeby historia nie zniknęła.

Zobacz, co już zostało zrobione

Efekty wcześniejszych działań najlepiej pokazują zdjęcia i relacje:

https://pochowekipamiec.pl/2025/10/rok-2025-zachowanie-trzech-pomnikow-od-zapomnienia/

https://pochowekipamiec.pl/mogile-pradziada-ocal-od-zapomnienia/

Na koniec

To jest ostatni moment dla wielu z tych miejsc.

Jeśli teraz ich nie uratujemy – znikną.

Na zawsze.

Dołóż swoją cegiełkę.