Od sierpnia 2021 roku na granicy polsko-białoruskiej trwa kryzys humanitarny. Nie zgadzamy się na to, aby w polskich lasach, tuż obok nas, cierpieli i umierali ludzie. Wierzymy, że gdy zagrożone jest zdrowie i życie drugiego człowieka, musimy pomagać!

Wspieramy osoby migranckie i uchodźcze na każdym etapie ich drogi - aż do momentu, gdy mogą pewnie stanąć na własnych nogach.

Wierzymy w świat oparty na relacjach, nie strachu - i budujemy go każdego dnia, krok po kroku. 

Stowarzyszenie Egala działa na granicy polsko-białoruskiej od początku trwania kryzysu humanitarnego. Najważniejsze jest dla nas zdrowie i życie drugiego człowieka. Niezależnie od sytuacji politycznej czy powodów migracji, każdej osobie należy się szacunek, godność i wsparcie.

Jesteśmy na granicy codziennie. Dostarczamy żywność, wodę i niezbędne środki do przeżycia (m.in. ciepłe ubrania, buty, śpiwory, powerbanki), udzielamy pierwszej pomocy przedmedycznej. Ciepła zupa, gorąca herbata, suche ubrania i chwila rozmowy - tylko tyle czy może aż tyle? W 2025 roku wyszliśmy do lasu 212 razy, pomagając 361 osobom.

Bronimy praw człowieka. Monitorujemy sytuację na granicy, nagłaśniamy przypadki łamania praw człowieka i walczymy o systemowe zmiany. Regularnie informujemy w mediach społecznościowych o sytuacji na granicy.

Działamy lokalnie. Wspieramy osoby trafiające do szpitala w Hajnówce i otwartego ośrodka dla cudzoziemców w Białymstoku. Pomagamy tym, którzy są w złym stanie zdrowia i wymagają hospitalizacji, a także osobom stawiającym pierwsze kroki w nowym kraju, przebywającym w otwartym ośrodku dla cudzoziemców. Zapewniamy im pomoc prawną, tłumaczy, pomoc psychologiczną i produkty pierwszej potrzeby – ubrania, leki czy jedzenie. Służymy pomocą w codziennych sprawach - w urzędzie, u lekarza, w przedszkolu czy szkole dla dziecka. W 2025 roku pomogliśmy już ponad 100 hospitalizowanym osobom oraz objęliśmy wsparciem ponad 100 osób przebywających w ośrodku otwartym lub zamieszkujących w Białymstoku.

Wspieramy w nauce języka. Znajomość języka to możliwość znalezienia lepszej pracy, nawiązywania znajomości, poczucie bezpieczeństwa. Od grudnia 2024 roku organizujemy lekcje języka polskiego dla osób, które przekroczyły granicę polsko-białoruską. Zajęcia trwają półtorej godziny i odbywają się dwa razy w tygodniu w szkole językowej w Białymstoku i ośrodku dla uchodźców. Biorą w nich udział osoby pochodzące m.in. z Syrii, Somalii, Etiopii, Iranu, Kuby, Kamerunu i Konga. Większość z nich ma za sobą długą drogę, doświadczyło przemocy i cierpienia, jednak pomimo trudności chce zacząć budować w Polsce nowe życie.

Zapewniamy bezpieczny dach nad głową. Mieszkanie treningowe dla mężczyzn w Białymstoku odpowiada na wyzwania, z jakimi mierzą się osoby uchodźcze. Projekt opiera się na holistycznym podejściu do wsparcia – obejmuje zarówno stworzenie bezpiecznego i przyjaznego miejsca do życia, jak i towarzyszenie uczestnikom przez pierwsze miesiące po opuszczeniu ośrodków dla cudzoziemców. Mieszkanie to nie tylko przestrzeń do zamieszkania, lecz także miejsce budowania nowej społeczności. Wspólne doświadczenia, wzajemna pomoc i codzienne relacje wspierają uczestników w odnajdywaniu się w nowym środowisku. Program zakłada również wsparcie psychospołeczne, pomagające radzić sobie z trudnościami adaptacyjnymi i doświadczeniem traumy. Towarzyszymy także w stawianiu pierwszych kroków ku samodzielności w Polsce, m.in. poprzez pomoc w poszukiwaniu pracy oraz udział w kursach języka polskiego.

To wszystko jest możliwe dzięki osobom, które nas wspierają. Twoja wpłata pozwoli nam nadal być obecnymi tam, gdzie pomoc jest najbardziej potrzebna – na granicy, w przygranicznych szpitalach, ośrodkach dla uchodźców i w Białymstoku. Dołącz do grona darczyńców i pomóż nam kontynuować nasze działania.

Co dzieje się na granicy?

Zgodnie z prawem międzynarodowym i Konstytucją RP każda osoba przybywająca do Polski ma prawo złożyć wniosek o ochronę, niezależnie od sposobu, w jaki przekroczyła granicę. Służby są zobowiązane do przyjęcia wniosku i przekazania go do rozpatrzenia, a podczas wykonywania czynności służbowych muszą respektować godność osoby oraz przestrzegać praw człowieka. Obecnie w świetle obowiązujących przepisów polskiego prawa (niezgodnych z aktami wyższego rzędu) prawo do ochrony zostało czasowo zawieszone na granicy z Białorusią. W praktyce oznacza to, że straż graniczna nie przyjmuje wniosków o ochronę międzynarodową od osób przekraczających granicę z Białorusią, z wyjątkiem wybranych tzw. grup wrażliwych (np. nieletnich, kobiet w ciąży czy osób poważnie chorych) — choć w praktyce nawet ten zapis nie jest respektowany.

W związku z tym wiele osób, które deklarują chęć złożenia wniosku, jest brutalnie wywożonych do Białorusi. Często towarzyszą temu wyzwiska, przemoc fizyczna i psychiczna oraz niszczenie telefonów. Po stronie białoruskiej ludzie są traktowani jeszcze brutalniej – są bici, szczuci psami, a nawet torturowani.

Ludzie, których spotykamy w polskim lesie, często doświadczają kilku pushbacków (wywózek do Białorusi), przez co spędzają w lesie wiele dni, a nawet tygodni, bez dostępu do czystej wody i jedzenia. Są często ranni, chorzy, skrajnie wyczerpani, z objawami hipotermii. Wielu z nich potrzebuje natychmiastowej pomocy medycznej.

Większość osób, którym uda się zostać w Polsce, trafia najpierw do Strzeżonych Ośrodków dla Cudzoziemców, gdzie w oczekiwaniu na decyzję dotyczącą przyznania ochrony międzynarodowej, w trudnych warunkach, w zamknięciu spędzają często kilka, a nawet kilkanaście miesięcy. Wiele z nich zmaga się z traumą, zespołem stresu pourazowego, depresją, bezsennością. Wiele potrzebuje także pomocy psychologicznej oraz wsparcia, aby móc rozpocząć w Polsce nowe życie. 

Chociaż kryzys humanitarny trwa już od ponad czterech lat, sytuacja jest gorsza niż kiedykolwiek. Rośnie skala przemocy, agresji i dehumanizacji osób uchodźczych i migranckich. W social mediach coraz więcej mowy nienawiści oraz treści nawołujących do stosowania przemocy wobec osób migranckich i działających na granicy pracowników humanitarnych i aktywistów.