Pomóż nam uratować groby Sztrallów w Toruniu!

Kochani Miłośnicy Wilna - zebraliśmy już założone 6000 zł na opłacenie grobów rodzeństwa Sztrallów. Zbieramy jednak dalej - chcemy upamiętnić także Anielę Sztrall która zmarła w Toruniu, została pochowana na tym samym cmentarzu ale jej grób został już zlikwidowany...

Zbieramy środki do końca zrzutki, czyli do 15 kwietnia!

Nieformalny społeczny Komitet Ratowania Grobów Sztrallów:

Anna Tatarzycka-Ślęk

Wademar Wołkanowski

Michał Targowski

Dariusz Podbereski

Karol Sienkiewicz

Na początek muszę zacząć od tego, że władze Torunia nie mają nic wspólnego z tą sytuacją. Informacja, że to miasto zamierza likwidować groby, jest nieprawdziwa i wynika z braku wiedzy na temat funkcjonowania cmentarzy w Polsce.

***********************************************************************

Na toruńskim cmentarzu parafialnym św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego pochowani są członkowie jakże ważnej dla Wilna rodziny Sztrallów: Jan Sztrall (zm. w 1970 r.) oraz jego siostra, Regina ze Sztrallów Sobecka (1895-1973). Niestety, zmarli bezpotomnie i dzisiaj ich grobom grozi likwidacja! 

Uratujmy te groby i pamięć o Sztrallach, my, mieszkanki i mieszkańcy Torunia oraz wszyscy miłośnicy Wilna, którym bliska jest pamięć o Sztrallach!

Zróbmy to dla wszystkich Wilnian, którzy zmarli po ekspatriacji, dla przodów, którzy odwiedzali wileńskie kawiarnie Sztrallów i dla pamięci o rodzinie, która jest tak ważna dla historii Polski i Litwy.

Szkoda, by miejsce ich wiecznego spoczynku zajęła jakaś współczesna mogiła...

W ramach zrzutki zamierzamy:

➡ opłacić zaległości w administracji cmentarza (po negocjacjach zostały zmniejszone z 4.800 zł do 2.400 zł )

➡ opłacić tzw. pokładne na co najmniej 10 lat (150 zł rocznie za grób, co najmniej 3.000 zł za 10 lat)

➡ uporządkować miejsce spoczynku Sztrallów

Kim była rodzina Sztrallów?

Rodzina Sztrallów przed wojną prowadziła słynne wileńskie kawiarnie:

Kazimierz Sztrall prowadził lokal „Biały Sztrall” (nazwa pochodzi od wystroju wnętrza) w domu, który na początku XXI wieku nazwano Domem Sygnatariuszy i na pierwszym piętrze urządzono muzeum (w latach 1917-1918 odbywały się tu na pierwszym piętrze obrady Taryby Litewskiej, a 16 lutego 1918 r. doszło tu do podpisania Aktu Niepodległości Litwy). Bez tego miejsca trudno w ogóle mówić o historii Litwy.

Bolesław Sztrall, brat Kazimierza, w 1912 założył własną cukiernię na rogu ulicy Świętojerskiej (obecnie aleja Gedymina) i ul. Tatarskiej (obecnie Totorių g.). Cukiernię tę Wilnianie nazwali „Czerwonym Sztrallem” (od koloru dominującego we wnętrzu). „Czerwony Sztrall” uchodził za najbardziej elegancką kawiarnię międzywojennego Wilna. Po I wojnie prowadził ją syn Bolesława Jan Sztrall z matką Anielą (założyli nawet spółkę jawną).

Jan Sztrall, podobnie jak tysiące naszych Krewnych, po wojnie wyjechał do Polski, do Torunia, gdzie zmarł w 1970 r.

Regina Sobecka z domu Sztrall, to córka Bolesława Sztralla, siostra Jana, urodzona 14 lipca 1895 r. w Wilnie, ochrzczona w kościele św. Ducha. W 1922 r. wyszła za mąż za Jana Filipa Sobeckiego. Zmarła w 1973 r. w Toruniu.

Rodzeństwo spoczywa obok siebie.

Oba groby zostały opłacone przy pogrzebie na 10 lat, zatem już od lat 80tych nie są opłacone. Wobec tego, że ktoś zainteresował się tym miejscem, zostały przeznaczone do likwidacji.

Groby wymagają umycia i uporządkowania, ale to można zrobić niewielkim kosztem. Poza tym wydają się być w dobrym stanie.

Dla ich zachowania trzeba je jednak opłacić

💖 Zapraszamy wszystkich ludzi, dla których ważna jest pamięć o Wilnie, Sztrallach oraz wszystkich ekspatriantach z Wileńszczyzny 💖

Zbiórka prowadzona jest pod patronatem Przemysława Bańkowskiego – Konsula Honorowego Litwy w Toruniu oraz Karola Sienkiewicza – Prezesa Oddziału Związku Szlachty Polskiej w Toruniu.

.

Uzupełnienie z 18 stycznia:

Pani Tamara Justickaja przytcza fragment wspomnień swojej krewnej Miki (Ludmiły) Konczewskiej, pisanych już po wojnie, w Warszawie, gdzie pojawia się Regina Sztallówna. Obie dziewczynki uczyły się w wileńskim gimnazjum maryinskim.

„Jedną z metod caratu w tych latach był ucisk mniejszości narodowych. Na Ukrainie, w Polsce, w Finlandii, na Kaukazie nie wolno było uczyć dzieci w językach ojczystych lecz wyłącznie po rosyjsku (dopiero później zezwolono na języki narodowe ale tylko w szkołach prywatnych). Jedna z Polek, panna Sztrallówna, gruba, z jasnymi warkoczami zakręcanymi w „kołaczki” (bułeczki) na uszach, była córką właściciela największych kawiarni w Wilnie. Naturalnie zarówno Polki jak i Żydówki były przodującymi uczennicami w nauce.”

Dziękujemy za podzielenie się tą informacją!