id: 2pu2cv

Księgi ziemskie smoleńskie z archiwum LVIA w Wilnie

Księgi ziemskie smoleńskie z archiwum LVIA w Wilnie

Nasi użytkownicy założyli 1 152 929 zrzutek i zebrali 1 198 327 323 zł

A ty na co dziś zbierasz?

Opis zrzutki

Województwo Smoleńskie funkcjonowało faktycznie w dwóch okresach: w latach 1508-1514 oraz ponownie w latach 1611-1654; jednak nominalnie, zachowując swoje urzędy i spuściznę, w latach 1508-1793. Jest ono już prawie zapomniane w tożsamości mieszkańców naszego kraju, a także innych dziedziców spuścizny Wielkiego Księstwa Litewskiego. Z województwa Smoleńskiego wydzielono dwie główne części: powiat smoleński (północna część województwa) i powiat starodubowski (południowa część). Umiejscowienie województwa Smoleńskiego na mapie I RP przedstawiam poniżej (źródło: wikipedia)

y1cd08df6f7df7ca.png


Jednym z najważniejszych źródeł historycznych dotyczących ziem dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego są księgi sądowe: grodzkie i ziemskie. Wytworzone przez kancelarie tych sądów księgi zawierały wszelakie sprawy dotyczące funkcjonowania województwa i jego mieszkańców, w tym większość ważnych spraw związanych z administracją oraz spraw między konkretnymi osobami, w tym transakcje ziemskie, skargi, testamenty, czy sprawy karne. Dokumenty spisywane były w zależności od okresu w języku staroruskim lub polskim. Dla terytorium ówczesnego województwa Smoleńskiego do naszych czasów zachowało się kilkanaście ksiąg wytworzonych przez kancelarię ziemską, funkcjonującą jako Sąd Ziemski Smoleński z lat 1650-1793, które obecnie przechowywane są w litewskim archiwum LVIA w Wilnie. Zbiór tych aktów, poprzez jego zbadanie i opracowanie pozwala stworzyć obraz funkcjonowania mieszkańców Województwa Smoleńskiego w dobie jego przynależności do I Rzeczypospolitej oraz losów jego mieszkańców, którzy zostali wygnani po przejęciu tych terenów w ramach rozejmu andruszowskiego w 1667 roku.

 

Celem zbiórki jest sfotografowanie ksiąg ziemskich smoleńskich przechowywanych obecnie w zasobie Litewskiego Państwowego Archiwum Historycznego w Wilnie (Lietuvos Valstybes Istorijos Archyvas, LVIA), znajdujących się w fondzie 334. z okresu funkcjonowania województwa Smoleńskiego w ramach I Rzeczypospolitej z lat 1650-1654 (3 księgi) oraz dalej funkcjonujących sądów po utracie przez I RP tego województwa z lat 1690-1794 (5 ksiąg), które to po utracie Smoleńska, odbywały się w Upicie i zajmowały się sprawami egzulantów (wygnańców) smoleńskich.

 

Księgi sądu ziemskiego są dużymi jednostkami liczącymi od 350 do nawet 770 kart (oznacza to, licząc na jedną kartę 2 strony, że zawierają one nawet po 1500 stron), przez co praca nad sfotografowaniem tego zasobu jest rozłożona na wiele tygodni i wymaga sporo wysiłku, co też przekłada się na koszt zdobycia kopii cyfrowych tych materiałów.

 

W ramach współpracy z jedynym portalem zajmującym się dziejami Województwa Smoleńskiego w okresie jego przynależności do Rzeczypospolitej w latach 1619-1654 (http://smolenscium.alchymista.pl/) księgi wykorzystane będą do ogólnych badań dotyczących mieszkańców Województwa Smoleńskiego, dalszych prac nad rozwijaniem tej strony oraz prac związanymi z uzupełnieniem informacji w wydawanej przez autora przedstawionej wcześniej strony "Księgi Zaręby", czyli dokładnym opisem granic majątków szlachty, mieszczan i bojarów, co mimo że potrafi mocno zdziwić, nie zostało jeszcze nigdzie opisane, a tym bardziej zobrazowane w postaci map. W tym miejscu warto wspomnieć, że autor tej książki Jakub Brodacki zbiera fundusze na opublikowanie "Księgi Zaręby" również na portalu zrzutka.pl - https://zrzutka.pl/csac9y

 

Realizacja celów zbiórki będzie zależała od uzbieranej kwoty. Liczba pozyskanych ksiąg ziemskich będzie proporcjonalna do zgromadzonych funduszy w tym celu. Każda osoba biorąca udział w zbiórce, wspierając ją kwotą powyżej 50 zł będzie mogła otrzymać uzyskane kopie cyfrowe ksiąg.

 

Na pozostałych zdjęciach przedstawione zostały fragmenty jedynej zdigitalizowanej księgi ziemskiej smoleńskiej z 1650 roku - okładka, fragment aktu napisanego w języku polskim oraz fragment napisany w języku staroruskim. Księga znajduje się w zasobie Biblioteki Uniwersyteckiej w Wilnie. Na zdjęciach dołączonych do zbiórki załączono także rycinę przedstawiającą panoramiczny widok Smoleńska oblężonego przez wojska polskie. (źródło: „Schmolenska” Keller G., 1610 rok, Biblioteka Narodowa, dostęp w serwisie polona.pl).

Ta zrzutka nie ma jeszcze opisu.

Ta zrzutka nie ma jeszcze opisu.

Pierwsza na świecie Karta Wpłatnicza. Przyjmuj wpłaty gdziekolwiek jesteś.
Pierwsza na świecie Karta Wpłatnicza. Przyjmuj wpłaty gdziekolwiek jesteś.
Dowiedz się więcej

Wpłaty 6

WD
Wiesław Doboszyński
100 zł
WS
Wojciech Sawicki
100 zł
ID
Igor Daniszewski
100 zł
ŁM
Łukasz Majtka
70 zł
JI
Jolanta Ingielewicz
50 zł
EK
Marian Doboszyński
50 zł

Komentarze 1

 
2500 znaków
  • Oskar Brożek

    Udało się pozyskać pierwszą z ksiąg - księga dekretów z powiatu starodubowskiego z 1691 roku. Osoby zainteresowane uzyskaniem zdjęć proszę o kontakt na mail: o.m.brozek [małpa] gmail.com