Jedno zdjęcie. Jedna kobieta. Wiele ocalonych istnień.

Niektóre historie wydają się zbyt nieprawdopodobne, by mogły wydarzyć się naprawdę. Opowieść o Marii Kwaśniewskiej jest jedną z nich. Nie pozwólmy, by niezwykłe kobiece życiorysy pozostały jedynie przypisami do historii. Pomóż mi wydać „Małą Polkę”. Powieść powstała na podstawie wieloletniej pracy nad materiałami historycznymi oraz scenariusza filmowego rozwijanego dzięki stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Została też objęta patronatem Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

W 1936 roku młoda polska lekkoatletka zdobywa brązowy medal olimpijski w rzucie oszczepem podczas igrzysk olimpijskich w Berlinie. Po zakończeniu zawodów zostaje zaproszona wraz z pozostałymi medalistkami na spotkanie z Adolfem Hitlerem.

Powstaje fotografia. Z pozoru zwyczajna pamiątka z wielkiego sportowego wydarzenia – choć wykonana w niezwykłych i niepokojących okolicznościach – staje się jednocześnie przekleństwem, jak i ocaleniem. Nikt nie przypuszcza wtedy, jaką rolę odegra to zdjęcie kilka lat później.

Jest rok 1944. Trwa Powstanie Warszawskie. Tysiące mieszkańców stolicy trafiają do niemieckiego obozu przejściowego Dulag 121 w Pruszkowie. Stamtąd kierowani są do obozów koncentracyjnych, na roboty przymusowe lub w nieznane.

Maria Kwaśniewska, przedwojenna olimpijka, wykorzystuje swoją rozpoznawalność i fotografię z Hitlerem, aby pomagać uwięzionym. Niemieccy strażnicy traktują zdjęcie niczym przepustkę. Dzięki temu udaje jej się wyprowadzać ludzi z obozu i zapewniać im schronienie.

Fotografia, która miała być symbolem spotkania ze zbrodniczym dyktatorem, staje się narzędziem ratowania ludzi przed terrorem stworzonego przez niego systemu.

Ale historia Marii Kwaśniewskiej zaczęła się znacznie wcześniej.

Kim była Mała Polka?

Zanim stała się olimpijką, była dziewczyną dorastającą w przedwojennej Łodzi. Miała talent, temperament, ambicję i determinację, by przekraczać granice, jakie rzeczywistość stawiała przed młodymi kobietami. Sport stał się dla niej drogą do niezależności, samodzielności i odkrywania własnej siły.

1936 roku, na stadionie w Berlinie, stanęła wobec jednego z najbardziej niezwykłych doświadczeń swojej sportowej kariery. Zdobyła medal olimpijski w państwie, które uczyniło igrzyska narzędziem nazistowskiej propagandy. Stanęła na podium obok dwóch Niemek: Tilly Fleischer i Luise Krüger.

Kilka lat później musiała odnaleźć się w świecie, w którym sportowe zwycięstwa straciły znaczenie wobec wojny, okupacji i ludzkiego cierpienia. A jednak to właśnie doświadczenie zdobyte na stadionach, odwaga i rozpoznawalność okazały się czymś, co mogła wykorzystać, by pomagać innym.

Jej życie prywatne miało własną historię. Maria Kwaśniewska miała trzech mężów i trzy małżeństwa: pierwsze, studenckie, drugie naznaczone wojną i trzecie, już dojrzałe – z którego narodziło się dwoje dzieci. Każde należało do innego etapu jej życia i odsłaniało inną Marię — kobietę, która kochała, podejmowała decyzje i szukała własnego miejsca w zmieniającym się świecie.

„Mała Polka” jest opowieścią o całym jej życiu — nie tylko o słynnym zdjęciu, ale również o drodze, która do niego prowadziła i o wyborach, które nastąpiły później.

Dlaczego proszę o wsparcie?

Chcę wydać „Małą Polkę” niezależnie, dbając zarówno o jej wartość literacką, jak i jakość edytorską.

Rękopis jest gotowy. Przede mną ostatnie etapy przygotowania książki do publikacji: prace redakcyjne, korekta, skład, opracowanie graficzne, druk oraz przygotowanie egzemplarzy do wysyłki. Wasze wsparcie pozwoli mi doprowadzić ten projekt do końca i sprawić, że historia Marii Kwaśniewskiej trafi do kolejnych czytelników.

Każde zamówienie w przedsprzedaży to nie tylko zakup książki. To również realny udział w powstaniu niezależnego wydania i w przywracaniu pamięci o kobiecie, która współtworzyła polską historię.

Zamów książkę w przedsprzedaży!

„Mała Polka” — Sabina Zygmanowska

• Cena w przedsprzedaży (I etap): 59 zł w tym inPost gratis!
• Cena standardowa: 74 zł z przesyłką
• Cena z autografem i dedykacją autorki: 79 zł w tym in Post gratis!
• Wysyłka: ok. 15 grudnia 2026 roku
• Gatunek: powieść historyczna inspirowana prawdziwymi wydarzeniami
• Planowana objętość: ok. 230 stron
• Oprawa: miękka

Wysyłamy książkę do Paczkomatu InPost lub kurierem inPost.

Ważne: Przy zakupie wpisz kod swojego paczkomatu w polu „Dodatkowe informacje” oraz podaj numer telefonu do odbioru paczki.

Zamawiając książkę już teraz, pomagasz mi opowiedzieć historię, która zasługuje na pamięć. Dziękuję za zaufanie, wsparcie i każdą osobę, do której dzięki Wam dotrze ta opowieść.

Dlaczego napisałam "Małą Polkę" i co ją wyróżnia?

Od dawna interesują mnie kobiety, których życiorysy z różnych powodów znalazły się na marginesie wielkiej historii. Kobiety, które nie tylko były świadkami swoich czasów, lecz także aktywnie je współtworzyły. Mam poczucie, że wciąż zbyt mało o nich wiemy.

Często opowiadamy historię poprzez wielkie wydarzenia, polityczne decyzje, wojny i nazwiska tych, którzy sprawowali władzę. Tymczasem obok tej oficjalnej historii toczyły się tysiące innych — równie ważnych, a rzadziej opowiadanych. To historie kobiet, które przekraczały granice wyznaczane im przez społeczeństwo. Które podejmowały odważne decyzje, działały wbrew okolicznościom i brały odpowiedzialność nie tylko za własne życie, ale również za życie innych.

Kiedy zaczęłam poznawać historię Marii Kwaśniewskiej, zafascynował mnie przede wszystkim niezwykły paradoks jej losów. Młoda polska olimpijka, która w 1936 roku staje do zdjęcia z Adolfem Hitlerem, a kilka lat później wykorzystuje tę fotografię, by pomagać ludziom prześladowanym przez nazistowski system. Ale im głębiej wchodziłam w jej biografię, tym bardziej rozumiałam, że nie chcę opowiadać wyłącznie o tym jednym wydarzeniu. Chciałam poznać dziewczynę, która zanim została bohaterką wojennej historii, musiała odnaleźć własną drogę. Zrozumieć, skąd brała się jej siła, niezależność i odwaga.

Jak sport kształtował jej charakter. Jakie doświadczenia sprawiły, że w chwili próby nie odwróciła wzroku od cierpienia innych.

Nie interesowała mnie pomnikowa biografia. Interesowała mnie Maria jako żywy człowiek. Z jej ambicjami, temperamentem, relacjami, marzeniami, wątpliwościami i wyborami.

Praca nad tą historią rozpoczęła się od scenariusza filmowego, rozwijanego dzięki stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Z czasem poczułam jednak, że chcę opowiedzieć ją również językiem literatury. Wejść głębiej w świat bohaterki, przyjrzeć się jej doświadczeniom z bliska, pokazać nie tylko to, co robiła, ale również to, co mogła przeżywać. Wierzę, że przywracanie pamięci o takich kobietach jest ważne nie tylko dla naszej wiedzy o przeszłości. Jest ważne również dla współczesnych kobiet i dziewczynek. Dla sposobu, w jaki myślimy o własnych możliwościach, niezależności i wpływie na świat. Bo historia nie jest wyłącznie opowieścią o tych, którzy mieli władzę. Jest również opowieścią o tych, którzy mieli odwagę działać.

Chciałabym, żeby „Mała Polka” była właśnie taką opowieścią. O kobiecie, która odnalazła własną siłę, a później potrafiła wykorzystać ją dla innych. Chciałabym też przywrócić pamięć nie tylko tym, co tworzyli wielką historię, ale też o tych, którzy czynili ją bardziej ludzką.

„Mała Polka” to powieść historyczna inspirowana prawdziwymi wydarzeniami z życia Marii Kwaśniewskiej.

Jej akcja prowadzi czytelnika od przedwojennej Łodzi, przez olimpijski Berlin roku 1936, po dramatyczne doświadczenia II wojny światowej i powojenne życie bohaterki.

To opowieść o dojrzewaniu do własnej siły, kobiecej niezależności, miłości do sportu, odpowiedzialności i odwadze, która przybiera nieoczekiwane formy.

Nie jest podręcznikową biografią ani prostym zapisem wydarzeń. To literatura, która próbuje przybliżyć emocje, relacje i doświadczenia kobiety żyjącej w czasach gwałtownych historycznych przemian.

Fragment powieści "Mała Polka" Sabiny Zygmanowskiej

Berlin, sierpień 1936

Wiatr przeszedł nad stadionem nagłym, ostrym podmuchem. Maria odruchowo przymknęła oczy. Materiał koszulki przykleił się do jej pleców. Przesunęła dłonią po oszczepie. Drewno było chłodne, lekko wilgotne od powietrza. Obracała je powoli między palcami, aż drżenie w prawej dłoni zaczęło ustępować. Zawsze tak było przed rzutem.

Podniosła głowę. Nad stadionem krążył ogromny sterowiec. Poruszał się powoli, niemal bezgłośnie, jakby wisiał w powietrzu. Na jego bokach widniały czerwone znaki, zbyt duże, żeby ich nie zauważyć. Hindenburg. Wiatr szarpał flagami na masztach. Niebo było ciężkie, przyciemnione chmurami. Światło rozlewało się po stadionie matowo, jakby ktoś przykrył je cieniem. Było szare i przygaszone. Na trybunach siedziały dziesiątki tysięcy ludzi. Z tej odległości wyglądali jak jednolita, ciemna powierzchnia. I nagle zaczęli klaskać. Nie jak publiczność na zawodach. Równo. Twardo. W jednym rytmie. Dźwięk uderzeń dłoni rozchodził się po stadionie jak wojskowy marsz. Ktoś krzyknął.

— Sieg Heil!

Niemieckie skandowanie wbijało się w głowę jak sztylet.

— Sieg Heil! Sieg Heil!

Maria patrzyła przez chwilę w stronę trybun. Potem odwróciła wzrok. Z głośników popłynęła muzyka. Marszowa orkiestra. Metaliczny rytm trąbek i bębnów wwiercał się w powietrze. Wysoko nad trybunami zrobiło się zamieszanie. Do loży honorowej wchodzili mężczyźni w ciemnych mundurach. Tłum podniósł się jak jedna fala. Maria znów spojrzała na oszczep. Drewno było znajome. Stadion – nie. Ktoś wywołał nazwisko przez głośnik. Nie od razu zrozumiała, że chodzi o nią.

— Polska – powiedział sędzia stojący przy rozbiegu.

Maria skinęła głową i cofnęła się na swoje miejsce. Poprawiła uchwyt. Nad stadionem znów rozległ się okrzyk. Nie spojrzała w stronę loży. Patrzyła przed siebie, na rozbieg. Sędzia dał znak. Ruszyła.