WSPARCIE PUBLIKACJI KSIĄŻKI

Danziger Platz, Schneidemühl | Piła, Plac Staszica. 

Monografia zespołu urbanistyczno-architektonicznego.

Ogromne zniszczenia, jakich Piła doświadczyła podczas walk w 1945 roku pozbawiły to miasto większości przedwojennej zabudowy i historycznego centrum. Nie może dziś pochwalić się wieloma zabytkami czy pięknym, pocztówkowym śródmieściem.

Z jednym wyjątkiem - plac Staszica to dzisiaj jedyny w mieście zespół przedwojennej architektury, który przetrwał wojenne zniszczenia. Jest także wartościowym i znaczącym świadkiem ciekawego wątku z międzywojennych dziejów miasta. O tym wszystkim opowiada pierwsze opracowanie historyczno-artystyczne placu. Mam nadzieję, że uda się je wydać w formie książki.

PROJEKT

Pilski Plac Staszica dobiega swoich okrągłych urodzin. W 2025 roku minęło sto lat od rozpisania i rozstrzygnięcia konkursu architektonicznego. W kolejnych latach swoje rocznice obchodzić będą wzniesione wokół placu gmachy. Jest to doskonała okazja, aby ten największy w mieście zespół zabytków doczekał się swojego wyczerpującego opracowania.

Tekst książki powstawał długo. Temat Placu Staszica podjąłem jeszcze w trakcie studiów w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. Początkowo był przedmiotem seminaryjnego referatu. Szybko okazało się, że ma on potencjał stać się pracą dyplomową. Już po jej powstaniu odnalazłem nowe, nieznane i niepublikowane wcześniej archiwalia, dotarłem do nowych źródeł i opracowań. Powróciłem do badań nad placem na własną rękę i znacznie je poszerzyłem.

Obecny tekst liczy około 300 stron. Szczegółowo opisuje dzieje, formy artystyczne gmachów przy placu oraz ich wyposażenie. Mając w pamięci słowa promotorki pracy, postanowiłem rozpocząć działania zmierzające do opublikowania pracy w formie książki.

Tekst wysłałem jako propozycję do jednego z najbardziej cenionych wydawnictw publikujących książki z zakresu humanistyki, w tym historii sztuki w Polsce. Wydawnictwo propozycję przyjęło, a książka została zarekomendowana do opublikowania po otrzymaniu recenzji. Ich fragmenty udostępnione są za zgodą Autorek:

Przedstawiony do recenzji tekst jest kompleksowym opracowaniem zespołu architektoniczno-urbanistycznego w Schneidemühl (obecnie Piła, woj. wielkopolskie)[...]. Wieloaspektowość ujęcia tematu znajduje odzwierciedlenie w obszerności pracy[...]. Tekst został wzbogacony o unikatowy, starannie dobrany materiał ilustracyjny. Recenzowana rozprawa przygotowana została starannie pod każdym względem: oryginalności, stanu badań uwzględniającego niepublikowane dotąd źródła niemieckie, krytycyzmu wobec zgromadzonego materiału, konstrukcji, warsztatu, doboru ilustracji. Autor w sposób wnikliwy i dojrzały opracował zgromadzony przez siebie i poddany analizie materiał badawczy, zgodnie z którym zbudował swoją monografię jedynej na terenie Polski realizacji Paula Bonatza. [...]Mając na względzie powyższe, konkluduję: recenzowany tekst Filipa Speka zasługuje na to, aby go niezwłocznie opublikować w wersji książkowej. Jego temat jest ważny i ma szeroki krąg potencjalnych odbiorców, nie tylko wśród historyków oraz historyków sztuki, architektury i urbanistyki.

dr. hab., prof. ucz. Iwona Luba, Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Warszawski

Rozprawa napisana jest dobrym językiem. [...] Opracowanie wpisuje się w nurt badań monograficznych pojedynczych budowli i ich zespołów. W swej rozprawie Filip Spek podejmuje temat ciekawego zespołu architektury rządowej w stosunkowo niewielkim, acz w okresie dwudziestolecia międzywojennego, ważnym ze względu na graniczne położenie dla Prus ośrodku, w Prowincji Marchii Granicznej Poznań-Prusy Zachodnie. Nie ma najmniejszych wątpliwości, że pilski zespół zasługuje na monografię. Układ książki pozwala czytelnikowi płynnie przejść od tła historycznego, przez zapoznanie się z warunkami powstania projektu, do opisu form i analizy ich treści oraz szerszego programu ideowego. Niewątpliwą zaletą opracowania jest próba osadzenia architektury Schneidemühl/Piły w szerokim kontekście europejskim. Oczywiście wymagało to znajomości owego kontekstu, którą autor się wykazał.

dr. hab. Barbara Ochendowska-Grzelak, Instytut Historyczny, Uniwersytet Szczeciński

CEL ZBIÓRKI

Co zostało już osiągnięte?

1. Gotowy jest tekst książki. Przeprowadzenie badań wiązało się z wyjazdami do archiwów, bibliotek czy zakupienie niektórych potrzebnych pozycji bibliograficznych.
2. Książka zgłoszona jako propozycja wydawnicza została przez wydawnictwo zaakceptowana i zweryfikowana.
3. Książka została zrecenzowana przez dwójkę samodzielnych pracowników naukowych, specjalistek w dziedzinie, której dotyczy praca. Obie recenzje były pozytywne i zarekomendowały wydanie publikacji.

Co jest potrzebne?

Szacunkowy, wstępny koszt wydania książki to około 25 000 zł. Częściowo zostanie on pokryty z własnych środków. Wraz z wydawnictwem poszukujemy dodatkowych źródeł finansowania. Potrzebne jest jednak wsparcie, aby osiągnąć całość potrzebnej kwoty. Pokryje ona: 

1. Koszt redakcji tekstu
2. Przygotowanie ilustracji, opracowania graficznego i składu książki
3. Druk

Plan zakłada książkę w miękkiej okładce, w formacie B5. Znając inne publikacje wydawnictwa mogę zagwarantować, że książka będzie opracowana starannie, zgodnie z najwyższymi standardami. 

Termin planowanej premiery książki uwarunkowany jest powodzeniem zbiórki. Po zebraniu odpowiedniej kwoty, czas złożenia książki i jej druku to około 6-7 miesięcy. 

O AUTORZE

Nazywam się Filip Spek. Urodziłem się w 1992 roku w Pile i tu spędziłem pierwsze dziewiętnaście lat życia. Studiowałem w Instytucie Historii Sztuki na UW. Naukowo interesuję się historią architektury XIX i XX wieku, historią projektowania przemysłowego. Byłem kuratorem wystaw prezentujących polski i czechosłowacki design.