Traumatyczne wydarzenie może trwać kilka sekund, ale jego skutki potrafią pozostać z człowiekiem przez wiele lat. Wypadek się skończył, sprawca przemocy odszedł, wojna została za granicą, pogrzeb już dawno się odbył. Człowiek wie, że niebezpieczeństwo minęło, a mimo to jego organizm nadal reaguje tak, jakby za chwilę miało wydarzyć się coś złego.

Nagły dźwięk przyspiesza serce, przypadkowy dotyk wywołuje napięcie, określony zapach przywołuje obrazy, których człowiek nie chce pamiętać. Pojawiają się problemy ze snem, koszmary, unikanie miejsc i ludzi, trudność z odpoczynkiem albo ciągłe poczucie gotowości do obrony. Rozum może mówić: „jestem bezpieczny”, podczas gdy ciało wciąż pozostaje w stanie alarmu.

Trauma nie jest więc tylko wspomnieniem. Może pozostawić ślad w sposobie, w jaki organizm reaguje na świat.

Chcemy stworzyć miejsce, w którym będziemy mogli ten mechanizm lepiej rozumieć i skuteczniej pomagać ludziom odzyskiwać poczucie bezpieczeństwa.

Laboratorium Traumy ma powstać w Warszawie jako miejsce łączące psychologię, psychotraumatologię, medycynę oraz nowoczesne technologie wykorzystywane do obserwowania reakcji organizmu. Chcemy pracować z osobami po wypadkach, przemocy, gwałcie, wojnie, katastrofach, nagłej utracie bliskiej osoby oraz innych wydarzeniach, które pozostawiły długotrwały lęk, napięcie lub poczucie zagrożenia.

Podczas rozmowy psycholog może usłyszeć historię człowieka i dowiedzieć się, co ten człowiek czuje. Nie wszystko jednak daje się opisać słowami. Organizm często reaguje szybciej niż świadoma myśl: zmienia się rytm serca, oddech, napięcie mięśni, poziom pobudzenia czy aktywność mózgu. Dzięki odpowiedniej aparaturze chcemy móc obserwować te reakcje podczas pracy terapeutycznej i sprawdzać, jak zmieniają się wraz z odzyskiwaniem przez pacjenta poczucia bezpieczeństwa.

Nie chodzi o zastąpienie psychologa maszyną. Technologia ma być dodatkowym narzędziem, które pozwoli specjaliście zobaczyć także to, czego pacjent nie potrafi jeszcze nazwać albo czego sam nie zauważa.

Wyobraźmy sobie osobę, która po ciężkim wypadku samochodowym nie potrafi ponownie spokojnie wsiąść do auta. Wie, że każdy przejazd nie kończy się katastrofą, ale jej ciało reaguje napięciem już na dźwięk silnika. Albo osobę po doświadczeniu przemocy, która automatycznie zastyga, kiedy ktoś podnosi głos. Człowieka po wojnie, którego budzi każdy gwałtowny hałas.

W terapii ważne jest nie tylko to, co pacjent mówi, ale również to, czy jego organizm stopniowo przestaje reagować tak, jakby zagrożenie nadal trwało. Laboratorium ma pozwolić nam obserwować ten proces, porównywać reakcje przed terapią i podczas jej trwania oraz rozwijać metody pracy, które pomagają ludziom odzyskać kontrolę nad własnym życiem.

Takie dane mogą być ważne również dla samego pacjenta. Zamiast zastanawiać się, dlaczego „nie potrafi się pozbierać”, może zobaczyć, że jego reakcje mają konkretny mechanizm fizjologiczny i że wraz z terapią ten mechanizm może się zmieniać.

Nie chcemy tworzyć laboratorium tylko po to, żeby dobrze wyglądało na zdjęciach. Ma to być miejsce rzeczywistej pracy klinicznej, diagnostycznej i naukowej. Chcemy wykorzystywać je zarówno podczas pracy z pacjentami, jak i do prowadzenia badań nad reakcjami związanymi z traumą oraz nad zmianami zachodzącymi w czasie terapii.

Laboratorium ma również służyć szkoleniu psychologów, psychoterapeutów, lekarzy i innych specjalistów. Wiedza zdobywana podczas pracy z jednym pacjentem może dzięki temu pomagać w rozwijaniu metod wykorzystywanych później w pracy z kolejnymi osobami.

Nie obiecujemy cudownej technologii, która usunie traumę jednym przyciskiem. Takiej technologii nie ma. Możemy natomiast stworzyć miejsce, w którym doświadczenie specjalistów zostanie połączone z możliwościami współczesnej diagnostyki i badań psychofizjologicznych.

Pierwszy etap Laboratorium Traumy wymaga zakupu podstawowej aparatury oraz przygotowania stanowisk, na których będzie można prowadzić pracę z pacjentami i badania. Zebrane środki chcemy przeznaczyć przede wszystkim na:

• system EEG i neurofeedbacku oraz aparaturę biofeedback, pozwalające obserwować m.in. aktywność mózgu, rytm serca, oddech i napięcie organizmu;
• stanowisko rzeczywistości wirtualnej, które w przyszłości umożliwi kontrolowaną pracę z wybranymi sytuacjami i bodźcami;
• komputery, oprogramowanie i wyposażenie techniczne, potrzebne do rejestrowania, analizowania i bezpiecznego przechowywania wyników;
• wyposażenie gabinetu i stanowiska badawczego, pozwalające prowadzić pracę w odpowiednich warunkach.

Profesjonalny sprzęt tego rodzaju kosztuje od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych, dlatego Laboratorium będzie powstawało etapami. Każdy większy zakup sfinansowany dzięki zbiórce będziemy pokazywać w aktualnościach, aby osoby wspierające projekt mogły zobaczyć, na co zostały przeznaczone zebrane środki i jak krok po kroku powstaje całe miejsce.

Laboratorium Traumy chcemy stworzyć w Narodowym Centrum Zdrowia i Biologii Człowieka – Instytucie Zdrowia w Warszawie. Na co dzień pracujemy z pacjentami, prowadzimy działalność psychologiczną, leczniczą i naukową oraz rozwijamy rozwiązania, które mają służyć rzeczywistej opiece nad człowiekiem.

Pomysł Laboratorium wyrósł właśnie z tej pracy. Widzimy, jak wiele osób przez miesiące lub lata doświadcza skutków wydarzeń, które formalnie już się zakończyły. Widzimy również, że czasem sama rozmowa nie pokazuje całego obrazu tego, co nadal dzieje się z organizmem człowieka.

Dlatego chcemy stworzyć miejsce, w którym doświadczenie kliniczne będzie można połączyć z pomiarem reakcji fizjologicznych, nowoczesnymi metodami terapii i badaniami. Nie po to, aby sprowadzać człowieka do wykresów i parametrów, ale żeby lepiej rozumieć jego reakcje i trafniej dobierać pomoc.

Jedno urządzenie może kosztować kilka, kilkanaście albo kilkadziesiąt tysięcy złotych. Dla jednej osoby jest to ogromna kwota. Jeżeli jednak wiele osób dołoży swoją część, Laboratorium Traumy może naprawdę powstać.

Wpłata 20, 50 czy 100 zł sama nie kupi aparatu EEG ani stanowiska do biofeedbacku. Ale setki takich wpłat mogą już stworzyć miejsce, które będzie służyło ludziom przez wiele lat. Równie ważne jest udostępnienie zbiórki – dzięki temu może ona dotrzeć do osób, które same znają doświadczenie traumy albo po prostu uważają, że w Polsce warto rozwijać nowoczesną i odpowiedzialną pomoc psychologiczną.

Chcemy, aby człowiek po traumie nie słyszał kolejny raz, że „przecież to już minęło”. Chcemy móc sprawdzić, dlaczego jego organizm nadal zachowuje się tak, jakby zagrożenie trwało, i wspólnie pracować nad tym, aby wreszcie przestał żyć w stanie alarmu.

Pomóż nam stworzyć Laboratorium Traumy w Warszawie – miejsce, w którym nowoczesna technologia będzie służyła temu, żeby człowiek mógł znowu poczuć się bezpiecznie.