Trzy miasta na wschodzie II RP broniły się przed wrogą agresją: Lwów, Wilno i Grodno. Fundacja Joachima Lelewela zrealizowała już dwa filmy: "Krew na bruku. Grodno 1939" oraz "Fatalny rozkaz. Wilno 1939". Teraz przyszedł czas na "Lwów 1939".

Walki o Lwów trwały dziesięć dni. Wojska niemieckie podeszły 12 września. Polskie siły skutecznie powstrzymywały wroga, tak, by zbudować obronę na tzw. przedmościu rumuńskim. Wszystko zmieniło się po 17 września. Trzy dni później wojska sowieckie dotarły do miasta. I Niemcy, i Sowieci, wzywali obrońców do poddania się. Dowodzący obroną gen. Władysław Langner podjął decyzję o kapitulacji. Zdecydował, że Lwów podda się Sowietom. Sowieccy dowódcy zgodzili się na postawione warunki, m.in. na wyjście polskich żołnierzy do państwa neutralnego. Podpisaną umowę kapitulacyjną natychmiast pogwałcili. Polscy oficerowie trafili do obozów i (z wyjątkiem gen. Langnera) wszyscy zginęli.

Jest już gotowy scenariusz, jest ekipa, przeprowadziliśmy badania studyjne we Lwowie i poszukiwania plenerów. Współpracujemy ze znanymi historykami, m.in. prof. Wojciechem Włodarkiewiczem (autorem książki „Lwów 1939”) i proc. Czesławem Grzelakiem (autor „Kresów w czerwieni”). Utrzymujemy kontakty z historykami ukraińskimi. Naszym głównym partnerem jest największe polskie pismo na Ukrainie - "Kurier Galicyjski" we Lwowie.

Realizację "Lwowa 1939" planowaliśmy już sześć lat temu, przeszkodziła nam pandemia i wojna. Teraz chcemy wrócić do tematu, pomimo wojny, a może właśnie ze wzlędu na nią.

W 2026 r. chcemy zrobić dwie rzeczy, na które potrzebne są pieniądze: dotrzeć do dokumentów dotyczących gen. w. Langnera i próbować zrozumieć jego decyzję o kapitulacji przed Sowietami oraz zrekonstruować drogę ucieczki do Rumunii, a także wykorzystać tradycyjne, wrześniowe rekonstrukcje walk z 1939 r. do nakręcenia scen do filmu.

Dziękujemy wszystkim, którzy nas wspomogą - i zachęcamy do współpracy!

Podczas kręcenia filmu "Fatalny rozkaz. Wilno 1939" w Muzeum 7 Pułku Ułanów w Mińsku Mazowieckim. Fot. Piotr Kościński

Robert Moskwa jako gen. W. Langner, podczas kręcenia trailera filmu "Lwów 1939" - fot. Piotr Kościnski